Türkiye’de Kriptoyu Hangi Kurum Denetliyor? SPK, MASAK, TCMB, GİB, KVKK ve BDDK

Kısa cevap: Türkiye’de kripto alanını tek bir kurum denetlemez. SPK platform ve saklama faaliyetlerini, MASAK mali suçlarla mücadeleyi, TCMB ödemeleri, GİB vergileri, KVKK kişisel verileri ve diğer kurumlar kendi görev alanlarını düzenler.

Son hukuki kontrol: 20 Haziran 2026 · İçerik türü: Genel bilgilendirme

Konu neden önemlidir?

Kripto kullanıcıları çoğu zaman bütün sorunların SPK’ya veya BDDK’ya ait olduğunu düşünür. Oysa aynı platform hakkında farklı kurumların farklı yetkileri bulunabilir.

Doğru kuruma başvurmak, şikâyetin konusunu doğru sınıflandırmayı gerektirir: lisans sorunu, şüpheli işlem, kişisel veri, reklam, vergi veya ceza şüphesi farklı mercilere yönelir.

SPK’nın rolü

SPK, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kuruluşu, faaliyet izni, sermaye, saklama, listeleme, iç sistem ve denetim esaslarını belirler.

Uygulamada bu kuralın sonucu şudur: Bir platformun izin durumu, geçici listesi, tasfiye statüsü veya izinsiz faaliyeti hakkında ana düzenleyici kurum SPK’dır.

Bununla birlikte dikkat edilmesi gereken nokta şudur: SPK piyasa fiyatını veya her tokenın değerini garanti etmez. Kullanıcı kaybı tek başına Kurulun tazmin yükümlülüğünü doğurmaz.

Hukuki dayanak: [1], [2], [3], [4].

MASAK’ın rolü

MASAK, suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanının önlenmesi kapsamında kimlik tespiti, şüpheli işlem, transfer bilgileri ve uyum programlarını düzenler.

Uygulamada bu kuralın sonucu şudur: Hesabın incelemeye alınması, ek belge istenmesi veya transferin ertelenmesi gibi süreçlerin bir bölümü MASAK yükümlülükleriyle bağlantılıdır.

Bununla birlikte dikkat edilmesi gereken nokta şudur: MASAK kullanıcıların yatırım zararını çözen tüketici hakem kurumu değildir; görevi mali suç riskleri ve yükümlülük denetimidir.

Hukuki dayanak: [5], [6], [7].

TCMB ve ödeme alanı

TCMB, ödeme hizmetleri ve elektronik para alanında yetkilidir; kripto varlıkların ödemelerde kullanılmamasına ilişkin yönetmeliği yayımlamıştır.

Uygulamada bu kuralın sonucu şudur: Bir işletmenin kripto ile ödeme kabul etmesi veya ödeme kuruluşunun kripto bağlantılı iş modeli geliştirmesi TCMB düzenlemeleriyle ilişkilidir.

Bununla birlikte dikkat edilmesi gereken nokta şudur: TCMB borsaların genel lisans otoritesi değildir. Platform izinleri SPK sistemine tabidir.

Hukuki dayanak: [10].

GİB ve vergi idaresi

GİB ve Hazine ve Maliye Bakanlığı, kripto işlem vergisi, tevkifat, beyan, maliyet belgeleri ve vergi usullerinin uygulanmasında görev alır.

Uygulamada bu kuralın sonucu şudur: Yatırımcının platform içi veya dışı işlemlerinin vergisel sonucu, işlem kayıtları ve mükellef statüsüne göre değişebilir.

Bununla birlikte dikkat edilmesi gereken nokta şudur: SPK listesinde olmak vergi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; sermaye piyasası izni ve vergi uyumu farklı alanlardır.

Hukuki dayanak: [8], [9].

KVKK, Reklam Kurulu ve adli makamlar

KVKK kişisel verilerin işlenmesini, Reklam Kurulu ticari reklam ve kampanyaları, savcılık ve mahkemeler ise suç ve özel hukuk uyuşmazlıklarını değerlendirir.

Uygulamada bu kuralın sonucu şudur: Fazla KYC belgesi, yanıltıcı bonus kampanyası ve hesap ele geçirme aynı platformda yaşansa bile üç ayrı hukuki süreç doğurabilir.

Bununla birlikte dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Her kuruma aynı genel şikâyeti göndermek yerine olay, tarih, delil ve talep açık biçimde sınıflandırılmalıdır.

Hukuki dayanak: [11], [12], [13], [14], [15].

Kullanıcılar ve içerik yayıncıları için pratik sonuçlar

• Lisans ve faaliyet statüsü için SPK kaynaklarını kontrol edin.
• KYC ve şüpheli işlem süreçlerinde MASAK mevzuatını inceleyin.
• Kripto ile ödeme konusunda TCMB düzenlemesini esas alın.
• Vergi için GİB ve yürürlükteki kanunları takip edin.
• Veri ihlali, yanıltıcı reklam ve suç şüphesini uygun mercilere ayrı ayrı taşıyın.

Örnek olay üzerinden değerlendirme

Bir borsa, kullanıcının hesabını güvenlik gerekçesiyle kapatır ve kimlik fotoğrafı isterse veri talebinin ölçülülüğü KVKK; işlemin şüpheli kabul edilmesi MASAK; platformun izin durumu SPK; kullanıcıya yapılan bonus reklamı Reklam Kurulu; hesabın ele geçirilmesi iddiası ise savcılık bakımından ayrı değerlendirilir.

Sık yapılan hatalar

• Kripto alanındaki her şikâyeti BDDK’ya yöneltmek.
• SPK’nın vergi ve kişisel veri konularını da tek başına çözeceğini sanmak.
• MASAK incelemesini tüketici uyuşmazlığı süreciyle karıştırmak.
• Adli suç iddiasında yalnızca platform destek birimine başvurmak.

Sık sorulan sorular

Kripto borsalarını hangi kurum lisanslıyor?

Türkiye’de kripto varlık hizmet sağlayıcıların kuruluş ve faaliyet izinleri SPK düzenlemesine tabidir.

Kimlik doğrulamayı hangi kurum düzenliyor?

MASAK mevzuatı kimlik tespiti yükümlülüğünün temelidir; kişisel verilerin işlenmesi ayrıca KVKK’ya tabidir.

Kripto vergisini kim uygular?

Vergi düzenlemeleri Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Gelir İdaresi alanındadır.

Kripto ile ödemeyi kim yasakladı?

TCMB, 2021 tarihli yönetmelikle ödemelerde kripto kullanımını yasakladı.

Dolandırıcılıkta nereye başvurulur?

Somut olaya göre savcılık ve kolluk makamlarına başvuru gündeme gelir; delillerin korunması önemlidir.

Sonuç

Türkiye’de kripto denetimi çok kurumlu bir yapıdır. Kullanıcının doğru sonuca ulaşması için sorunu lisans, AML, ödeme, vergi, veri, reklam veya suç başlıklarından hangisine girdiğini belirlemesi gerekir.

Kaynakların birlikte okunması

Türkiye’de Kriptoyu Hangi Kurum Denetliyor? SPK, MASAK, TCMB, GİB, KVKK ve BDDK hakkında sağlıklı sonuca ulaşmak için aşağıdaki resmî kaynakların her biri farklı işlevle kullanılmalıdır. Bağlayıcı kanun ve tebliğler doğrudan kuralı gösterirken, resmî duyuru ve rehberler uygulamanın nasıl yorumlandığını açıklar. Dinamik liste ve bültenler ise yalnızca kontrol edildiği tarih itibarıyla güncel durum sunar.

[1] SPK / Mevzuat – 6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu – güncel metin: Bu kaynak `Kanun` niteliğindedir ve bağlayıcılık düzeyi “Bağlayıcı” olarak kaydedilmiştir. Kripto varlık, platform, cüzdan, saklama ve hizmet sağlayıcılara ilişkin temel kanun. Makalede bu kaynaktan çıkarılan sonuç, kaynağın amacı ve 2012; kripto değişiklikleri 2024 tarihindeki statüsü aşılmadan kullanılmalıdır.

[2] SPK – III-35/B.1 ve III-35/B.2 Sayılı Tebliğlere İlişkin Basın Duyurusu: Bu kaynak `Resmî duyuru` niteliğindedir ve bağlayıcılık düzeyi “Resmî açıklama” olarak kaydedilmiştir. İki temel SPK tebliğinin kapsamını özetler. Makalede bu kaynaktan çıkarılan sonuç, kaynağın amacı ve 13.03.2025 tarihindeki statüsü aşılmadan kullanılmalıdır.

[3] SPK – Faaliyette Bulunanlar Listesi: Bu kaynak `Dinamik resmî liste` niteliğindedir ve bağlayıcılık düzeyi “İdari bilgi” olarak kaydedilmiştir. Listede yer almak tek başına yetkilendirme veya lisans anlamına gelmez. Makalede bu kaynaktan çıkarılan sonuç, kaynağın amacı ve Güncel tarihindeki statüsü aşılmadan kullanılmalıdır.

[4] SPK – Tasfiye Sürecinde Olanlar Listesi: Bu kaynak `Dinamik resmî liste` niteliğindedir ve bağlayıcılık düzeyi “İdari bilgi” olarak kaydedilmiştir. Tasfiye veya faaliyet sonlandırma sürecindeki kuruluşları gösterir. Makalede bu kaynaktan çıkarılan sonuç, kaynağın amacı ve Güncel tarihindeki statüsü aşılmadan kullanılmalıdır.

[5] MASAK – Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Yükümlülüklere Uyum Rehberi: Bu kaynak `Resmî rehber` niteliğindedir ve bağlayıcılık düzeyi “Resmî açıklama” olarak kaydedilmiştir. KYC, gerçek faydalanıcı, şüpheli işlem, transfer ve uyum yükümlülükleri. Makalede bu kaynaktan çıkarılan sonuç, kaynağın amacı ve 2025 tarihindeki statüsü aşılmadan kullanılmalıdır.

[6] MASAK – Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Yönetmeliği: Bu kaynak `Yönetmelik` niteliğindedir ve bağlayıcılık düzeyi “Bağlayıcı” olarak kaydedilmiştir. Kimlik tespiti ve kripto transfer bilgilerinin iletilmesi dahil temel AML kuralları. Makalede bu kaynaktan çıkarılan sonuç, kaynağın amacı ve Güncel tarihindeki statüsü aşılmadan kullanılmalıdır.

[7] Mevzuat Bilgi Sistemi – 5549 Sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun: Bu kaynak `Kanun` niteliğindedir ve bağlayıcılık düzeyi “Bağlayıcı” olarak kaydedilmiştir. MASAK yükümlülükleri ve yaptırımların temel kanunu. Makalede bu kaynaktan çıkarılan sonuç, kaynağın amacı ve 18.10.2006 tarihindeki statüsü aşılmadan kullanılmalıdır.

[8] TBMM – 7577 Sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun: Bu kaynak `Kanun` niteliğindedir ve bağlayıcılık düzeyi “Bağlayıcı” olarak kaydedilmiştir. Kripto işlem vergisi, gelir vergisi ve KDV düzenlemeleri. Makalede bu kaynaktan çıkarılan sonuç, kaynağın amacı ve 17.04.2026 tarihindeki statüsü aşılmadan kullanılmalıdır.

[9] TBMM – 7577 Sayılı Kanunun Kripto Vergi Hükümlerine İlişkin Resmî Özet: Bu kaynak `Resmî Meclis haberi` niteliğindedir ve bağlayıcılık düzeyi “Resmî açıklama” olarak kaydedilmiştir. On binde 3 işlem vergisi, yüzde 10 tevkifat, FIFO, zarar mahsubu ve beyan kurallarını açıklar. Makalede bu kaynaktan çıkarılan sonuç, kaynağın amacı ve 02.03.2026 tarihindeki statüsü aşılmadan kullanılmalıdır.

[10] TCMB – Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik: Bu kaynak `Yönetmelik` niteliğindedir ve bağlayıcılık düzeyi “Bağlayıcı” olarak kaydedilmiştir. Kripto varlıkların ödemelerde doğrudan veya dolaylı kullanımını yasaklar. Makalede bu kaynaktan çıkarılan sonuç, kaynağın amacı ve 16.04.2021 tarihindeki statüsü aşılmadan kullanılmalıdır.

[11] Mevzuat Bilgi Sistemi – 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu: Bu kaynak `Kanun` niteliğindedir ve bağlayıcılık düzeyi “Bağlayıcı” olarak kaydedilmiştir. KYC ve kullanıcı verilerinin işlenmesinde genel veri koruma kuralları. Makalede bu kaynaktan çıkarılan sonuç, kaynağın amacı ve 07.04.2016 tarihindeki statüsü aşılmadan kullanılmalıdır.

[12] KVKK – Kripto Hizmet Sağlayıcısının Gereğinden Fazla Veri Talebi Hakkında 2023/570 Sayılı Karar: Bu kaynak `Kurul kararı özeti` niteliğindedir ve bağlayıcılık düzeyi “İdari karar” olarak kaydedilmiştir. KYC yükümlülüğüne rağmen ölçülülük ilkesinin uygulanması. Makalede bu kaynaktan çıkarılan sonuç, kaynağın amacı ve 11.04.2023 tarihindeki statüsü aşılmadan kullanılmalıdır.

[13] Mevzuat Bilgi Sistemi – 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: Bu kaynak `Kanun` niteliğindedir ve bağlayıcılık düzeyi “Bağlayıcı” olarak kaydedilmiştir. Tüketici işlemleri, reklam ve haksız ticari uygulama çerçevesi. Makalede bu kaynaktan çıkarılan sonuç, kaynağın amacı ve 28.11.2013 tarihindeki statüsü aşılmadan kullanılmalıdır.

[14] Ticaret Bakanlığı – Reklam Kurulu 367. Toplantı Basın Bülteni: Bu kaynak `İdari karar bülteni` niteliğindedir ve bağlayıcılık düzeyi “İdari karar” olarak kaydedilmiştir. CoinO, Bithero, BiLira ve Binance dahil kripto reklam kararları. Makalede bu kaynaktan çıkarılan sonuç, kaynağın amacı ve 12.03.2026 tarihindeki statüsü aşılmadan kullanılmalıdır.

[15] Mevzuat Bilgi Sistemi – 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu: Bu kaynak `Kanun` niteliğindedir ve bağlayıcılık düzeyi “Bağlayıcı” olarak kaydedilmiştir. Dolandırıcılık, bilişim suçları ve aklama suçları. Makalede bu kaynaktan çıkarılan sonuç, kaynağın amacı ve 12.10.2004 tarihindeki statüsü aşılmadan kullanılmalıdır.

Derinlemesine hukuki değerlendirme yöntemi

Türkiye’de Kriptoyu Hangi Kurum Denetliyor? SPK, MASAK, TCMB, GİB, KVKK ve BDDK başlığı değerlendirilirken ilk adım, kavramın hangi hukuk alanında kullanıldığını belirlemektir. Aynı kripto işlemi sermaye piyasası, vergi, ödeme ve özel hukuk bakımından farklı sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle tek bir kurum açıklamasından bütün hukuk sistemi için genelleme yapılmamalıdır.

Kanun, tebliğ, kurul kararı ve resmî rehber arasında bağlayıcılık farkı vardır. Kanun temel yetki ve yükümlülüğü kurar; tebliğ uygulama ayrıntısını belirler; dinamik listeler ise belirli tarihteki idari durumu gösterir. kriptoyu hangi kurum denetliyor konusunda makale güncellenirken bu hiyerarşi korunmalıdır.

Hukuki nitelendirme, kullanılan teknoloji adından çok işlemin ekonomik işlevine dayanır. Bir hizmetin 'cüzdan', 'P2P', 'merkeziyetsiz' veya 'global' olarak pazarlanması, fiilen emir alma, saklama veya transfer hizmeti sunuluyorsa düzenleyici sonucu kendiliğinden değiştirmez.

Kullanıcının bilgilendirilmesi yalnızca risk uyarısı eklemekten ibaret değildir. Platformun statüsü, işlemin hangi kurala tabi olduğu, hangi belgenin neden istendiği ve kullanıcının hangi mercie başvurabileceği somut ve anlaşılır biçimde açıklanmalıdır.

Bu konuda kesin cümle kurulmadan önce işlem tarihi önem taşır. 2013, 2021, 2024, 2025 ve 2026 düzenlemeleri farklı aşamaları temsil eder. Tarih belirtilmeden kullanılan 'Türkiye’de düzenleme yoktur' veya 'bütün borsalar lisanslıdır' gibi ifadeler güncel hukukla çelişebilir.

Yayın öncesi doğrulama kontrol listesi

• Makalenin ana kavramı olan kriptoyu hangi kurum denetliyor için yürürlükteki kanun veya tebliğ metninin değişip değişmediğini kontrol edin.
• Kaynak kurumları (KVKK, MASAK, Mevzuat Bilgi Sistemi, SPK, SPK / Mevzuat) üzerindeki resmî bağlantıların açıldığını ve başlıkların değişmediğini doğrulayın.
• Bu yazıda kullanılan kaynak türleri (Dinamik resmî liste, Kanun, Kurul kararı özeti, Resmî Meclis haberi, Resmî duyuru) arasındaki bağlayıcılık farkını metinde koruyun.
• Oran, parasal eşik, liste veya başvuru tarihi geçiyorsa bilgiyi otomatik olarak güncel kabul etmeyin; yeni karar ve duyuru arayın.
• Başlık ile kısa cevap bölümünün resmî kaynaktan daha geniş bir kesinlik veya garanti üretmediğini kontrol edin.
• Kullanıcı örneğinde geçen tutar ve senaryoların yalnızca açıklama amacı taşıdığını, kişiye özel tavsiye olmadığını koruyun.
• İç bağlantı verilen ilgili yazıların slug ve yayın durumunu kontrol edin; henüz yayımlanmayan içeriğe bozuk bağlantı oluşturmayın.
• Makalenin sonunda yer alan resmî kaynaklar ile metin içinde atıf yapılan kaynak numaralarının aynı sırada olduğunu doğrulayın.

Bu makalenin kapsam sınırı

Bu çalışma kriptoyu hangi kurum denetliyor konusunda genel hukuki çerçeveyi açıklar. Bireysel bir kullanıcının hesabı, belirli bir platformun sözleşmesi, devam eden soruşturma, vergi mükellefiyeti veya ticari faaliyet modeli farklı sonuç doğurabilir. Bu nedenle burada yer alan örnekler, somut olaydaki belge ve tarihler incelenmeden doğrudan hukuki sonuca dönüştürülmemelidir.

Ayrıca resmî listeler, oranlar ve idari uygulamalar değişebilir. KipInCrypto otomasyon sistemi bu içeriği yayımlamadan önce kaynak bağlantısı ve son hukuki kontrol tarihini denetlemeli; kritik değişiklik tespit ederse makaleyi doğrudan yayımlamak yerine editoryal inceleme kuyruğuna taşımalıdır.

Resmî kaynaklar

1. SPK / Mevzuat — 6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu – güncel metin. Kanun; 2012; kripto değişiklikleri 2024. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6362.pdf
2. SPK — III-35/B.1 ve III-35/B.2 Sayılı Tebliğlere İlişkin Basın Duyurusu. Resmî duyuru; 13.03.2025. https://spk.gov.tr/data/67d281ad8f95db1558974f68/Kripto13032025.pdf
3. SPK — Faaliyette Bulunanlar Listesi. Dinamik resmî liste; Güncel. https://spk.gov.tr/kurumlar/kripto-varlik-hizmet-saglayicilar/faaliyette-bulunanlar-listesi
4. SPK — Tasfiye Sürecinde Olanlar Listesi. Dinamik resmî liste; Güncel. https://spk.gov.tr/kurumlar/kripto-varlik-hizmet-saglayicilar/tasfiye-surecinde-olanlar-listesi
5. MASAK — Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Yükümlülüklere Uyum Rehberi. Resmî rehber; 2025. https://masak.hmb.gov.tr/duyuru/kripto-varlik-hizmet-saglayicilar-rehberi-guncellendi-ve-yayimlandi
6. MASAK — Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Yönetmeliği. Yönetmelik; Güncel. https://masak.hmb.gov.tr/suc-gelirlerinin-aklanmasinin-ve-terorun-finansmaninin-onlenmesine-dair-tedbirler-hakkinda-yonetmelik-3/
7. Mevzuat Bilgi Sistemi — 5549 Sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun. Kanun; 18.10.2006. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5549.pdf
8. TBMM — 7577 Sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun. Kanun; 17.04.2026. https://tbmm.gov.tr/Yasama/Kanun/0A77453D-CD35-4D5C-AF98-019CAE33923C
9. TBMM — 7577 Sayılı Kanunun Kripto Vergi Hükümlerine İlişkin Resmî Özet. Resmî Meclis haberi; 02.03.2026. https://www.tbmm.gov.tr/Haber/Detay?Id=38d60366-e785-48a8-b5f6-019cae7aa2c1
10. TCMB — Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik. Yönetmelik; 16.04.2021. https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/6937855a-7c29-4d08-a26e-51ef3273c022/%C3%96demelerde%2BKripto%2BVarl%C4%B1klar%C4%B1n%2BKullan%C4%B1lmamas%C4%B1na%2BDair%2BY%C3%B6netmelik.pdf?MOD=AJPERES
11. Mevzuat Bilgi Sistemi — 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. Kanun; 07.04.2016. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6698.pdf
12. KVKK — Kripto Hizmet Sağlayıcısının Gereğinden Fazla Veri Talebi Hakkında 2023/570 Sayılı Karar. Kurul kararı özeti; 11.04.2023. https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/7756/2023-570
13. Mevzuat Bilgi Sistemi — 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun. Kanun; 28.11.2013. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6502.pdf
14. Ticaret Bakanlığı — Reklam Kurulu 367. Toplantı Basın Bülteni. İdari karar bülteni; 12.03.2026. https://ticaret.gov.tr/data/5d1c9edd13b87615344cd4c8/367ReklamKuruluBasinBulteni.pdf
15. Mevzuat Bilgi Sistemi — 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu. Kanun; 12.10.2004. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5237.pdf

Yayın ve sorumluluk notu

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; kişiye veya somut olaya özel hukuk, vergi ya da yatırım danışmanlığı değildir. Mevzuat ve idari uygulamalar değişebileceğinden işlem öncesinde ilgili kurumun güncel metni ile yetkili bir uzmanın görüşü kontrol edilmelidir.